Arslan Yayıncılık · Çizerek öğrenme rehberleri
Ana sayfa / Rehber / Teknik resimde çizgi çeşitleri
Çizimli konu anlatımı

Teknik resimde çizgi çeşitleri

Aynı parçadaki dış kenar, görünmeyen delik ve merkez ekseni aynı çizgiyle gösterilmez. Çizginin biçimi, çizimi okuyan kişiye hangi bilginin verildiğini anlatır.

Arslan Yayıncılık · Yayın ve güncelleme:

Kısa cevap: Görünen kenarlar geniş sürekli; ölçü ve yardımcı ölçü çizgileri dar sürekli; görünmeyen kenarlar dar kesik; eksenler dar noktalı uzun kesik çizgiyle gösterilir. Bunlar başlangıç için dört temel kullanım örneğidir; tüm özel çizgi türlerinin listesi değildir.

Çizgi türleri ve kullanım yerleri

Bir çizginin iki özelliğini ayrı okuyun: biçimi (sürekli, kesik, noktalı uzun kesik) ve genişliği (dar veya geniş). Yalnızca kalınlık değiştirmek, bir kenarı eksen çizgisine dönüştürmez.

Dört çizgi türünün biçimleri ve karşılarında kullanım yerleri
Özgün eğitim şeması. Görselde geniş çizgi dar çizginin iki katıdır; ekrandaki piksel kalınlığı baskı için milimetre değeri değildir.
ÇizgiNasıl tanınır?Ne anlatır?
Geniş sürekliKesintisiz, belirginGörünen dış sınır ve kenar
Dar sürekliKesintisiz, daha inceÖlçü, yardımcı ölçü ve tarama
Dar kesikAralıklı kısa çizgi parçalarıBakış yönünden görünmeyen kenar
Dar noktalı uzun kesikUzun çizgi–nokta düzeniEksen veya simetri

Delikli levhada hangi çizgi seçilir?

Önden baktığınız bir levhada deliği daire biçiminde gördüğünüzü düşünün. Levhanın dış sınırı ve deliğin daire çevresi görünürdür; ikisini de geniş sürekli çizgiyle çizersiniz. Deliğin yatay ve düşey merkez eksenleri ise kenar değildir: dar noktalı uzun kesik çizgidir.

Aynı deliğe levhanın yanından baktığınızda delik iç yüzeyinin sınırları görünmeyebilir. Görünmeyen kenarları göstermeniz gerekiyorsa dar kesik çizgi kullanırsınız. Ön, üst ve yan görünüş çıkarma örneği, bakış yönünün bu seçimi neden değiştirdiğini açıklar.

Genişlik veya delik çapı yazarken ölçü çizgisi ve yardımcı çizgiler dar süreklidir. Çizginin görevi parçayı sınırlamak değil, ölçünün nereden nereye verildiğini açıklamaktır. Delikli levhanın ölçülendirme örneğinde bu ayrımı birlikte okuyabilirsiniz.

Üç yaygın karışıklık

Kesik çizgi ile eksen aynı değildir

Kesik çizgi gizli bir kenarı, eksen çizgisi ise merkezin doğrultusunu gösterir. Eksen gerçek bir dış kenar oluşturmaz. Bir dairenin çevresini kesik çizmek ile merkezine eksen çizmek farklı bilgiler verir.

Tüm çizgileri aynı kalınlıkta çizmek

Ölçü ve yardımcı çizgiler dış kenarla aynı ağırlıkta olursa parça biçimi geri planda kalır. Önce çizgilerin görevini belirleyin, sonra aynı görevdeki çizgilerde tutarlı genişlik kullanın.

Bir görünüşteki seçimi diğerine kopyalamak

Bir kenarın görünür olup olmadığı bakış yönüne bağlıdır. Ön görünüşte görünür olan bir ayrıntı başka görünüşte görünmeyebilir; çizgi seçimini her görünüş için yeniden değerlendirin.

Kendinizi deneyin: üç kısa soru

Yanıtları açmadan önce her soruda çizginin neyi anlattığını söyleyin.

1. Levhanın toplam genişliğini gösteren ölçü çizgisi hangisidir?

Dar sürekli. Ölçü çizgisi parçanın kenarı değil, iki sınır arasındaki sayısal değeri açıklayan öğedir.

2. Ön görünüşte daire olarak görülen deliğin çevresi kesik mi çizilir?

Hayır; görünen daire çevresi geniş sürekli çizgidir. Merkez eksenleri farklıdır ve dar noktalı uzun kesik çizgiyle gösterilir.

3. Bakış yönünden görünmeyen bir kenarı göstermek için ne kullanılır?

Dar kesik çizgi. Burada çizgi gerçek bir kenarı anlatır; eksen çizgisi kullanmak anlamı değiştirir.

Çizgi seçimini öğrendikten sonra pergelle doğru parçasının orta dikmesini çizme çalışmasına geçebilirsiniz.

Kitap ve uygulamayla devam edin

Mehmet Arslan'ın Uygulama Yapraklı Teknik Resim kitabı geometrik çizimler, görünüş çıkarma, ölçülendirme ve yapım resmi konularını kapsar. Teknik resim defteri ile uygulama kitabının farkını okuyarak ihtiyacınızı belirleyebilirsiniz.

Öğretmenler ücretsiz öğretmen kılavuzunu inceleyebilir; öğrenciler Teknik Resim Öğreniyorum uygulamasında çizim pratiği yapabilir.

Konu bağlamı: MEB MEGEP Temel Teknik Resim modülü. Bu sayfadaki çizimler ve sorular özgün eğitim örnekleridir; resmî standart metni veya MEB onayı iddiası değildir.

Sınıfınız için doğru kaynağı seçin

Güncel baskı, adet ve toplu sipariş bilgisi için yayıncıya ulaşın. Siteden ödeme alınmaz.

Çizgi türlerini uygulamada deneyin

Çizginin görevine uygun türü ve genişliği çalışın. Önizleme konu akışını gösterir; çalışmanızı kaydetmek için web hesabı oluşturabilirsiniz.