Arslan Yayıncılık · Teknik resim öğrenme rehberi
Ana sayfa / Teknik resim rehberi / Görünüş çıkarma
Adım adım teknik çizim

Görünüş çıkarma nasıl yapılır?

Bir parçayı ön, üst ve yan yönden okuyup üç boyutlu biçimini kâğıtta tutarlı görünüşlere dönüştürmek için hangi sırayı izlemelisiniz? Birinci açı yöntemiyle örnek üzerinde bakalım.

Basamaklı parçanın birinci açı yöntemindeki ön, üst ve sağ yan görünüşleri

Görünüş çıkarma nedir?

Bir teknik resimde görünüş, parçanın belirli bir bakış yönünden görülen biçimidir. Ön görünüş parçanın en açıklayıcı yönünü, üst görünüş derinlik ve genişlik ilişkisini, yan görünüş ise derinlik ve yüksekliği gösterir. Bu görünüşler birbirinden bağımsız çizilmez: aynı köşe, delik ve basamak farklı bakışlarda doğru hizaya düşmelidir.

Her parça için mutlaka üç görünüş çizmek gerekmez. İki görünüş parçayı belirsizliğe yer bırakmadan anlatıyorsa daha fazlası gereksiz olabilir. Başlangıç çalışmalarında üç görünüş çizmek, üç boyutu eşleştirmeyi öğrenmek için yararlıdır.

Ön, üst ve sağ yan görünüş nereye yerleşir?

Bu örnek birinci açı izdüşüm yöntemini kullanır. Ön görünüş ortada, üst görünüş onun altında, sağ yan görünüş ise ön görünüşün solunda yer alır. Farklı bir izdüşüm yöntemi kullanılıyorsa yerleşim değişebilir; paftadaki izdüşüm işaretini ve ders yönergesini kontrol edin.

GörünüşGösterdiği ortak boyutlarBu örnekteki yeri
ÖnGenişlik ve yükseklikOrtada
ÜstGenişlik ve derinlikÖn görünüşün altında
Sağ yanDerinlik ve yükseklikÖn görünüşün solunda

Görünüş çıkarmanın çizim sırası

  1. Ön bakış yönünü seçin. Parçayı en iyi anlatan biçimi, delikleri ve basamakları açık gösteren yönü ön görünüş yapın.
  2. Dış sınırı çizin. Ön görünüşün genişlik ve yükseklik sınırlarını kurun; ana biçimi tamamlamadan küçük ayrıntılara geçmeyin.
  3. Üst görünüşe genişliği taşıyın. Ön görünüşteki köşe ve kademe konumlarını aşağıya düşey yardımcı çizgilerle aktarın. Derinlik ölçüsünü ayrıca belirleyin.
  4. Yan görünüşe yüksekliği ve derinliği taşıyın. Yükseklikler ön görünüşle aynı yatay seviyede kalır; derinlik üst görünüşten yan görünüşe aktarılır.
  5. Gizli ve eksen çizgilerini değerlendirin. Bakış yönünden görünmeyen, fakat parçayı anlamak için gereken kenarları uygun çizgi türüyle gösterin. Eksenleri yalnız ilgili geometrik elemanlarda kullanın.
  6. Son kontrolü yapın. Üç görünüşte genişlik, yükseklik ve derinlik eşleşiyor mu? Her çizgi gerçek parçadaki bir kenara, deliğe veya eksene karşılık geliyor mu?

Basamaklı parçada üç görünüş örneği

Aşağıdaki özgün çizimde ön görünüşün en büyük genişliği 60 mm, yüksekliği 40 mm; üst ve yan görünüşlerden okunan derinlik 30 mm olarak işaretlenmiştir. Ön görünüşteki basamak sınırları üst görünüşe aynı genişlik konumunda taşınır. Sağ yan görünüş solda yer alır ve ön görünüşle aynı yükseklik seviyesini paylaşır.

Basamaklı parçanın ölçülü ön, üst ve sağ yan görünüşleri; sağ yan görünüş solda, üst görünüş altta
Birinci açı yerleşiminde ön görünüş ortada, üst görünüş altta ve sağ yan görünüş soldadır. Şema ekranda ölçeksizdir.
Çizimi okuma sorusu

Ön görünüşte bir basamak çizgisini sağa kaydırırsanız üst görünüşte hangi çizgi değişmeli? Aynı kademe sınırının üst görünüşteki izdüşümü de aynı genişlik konumuna taşınmalıdır. Aksi halde iki görünüş aynı parçayı tarif etmez.

Görünüş çıkarırken sık yapılan hatalar

Yan görünüşü yanlış tarafa koymak

Birinci açı yönteminde sağ yan görünüş, ön görünüşün solundadır. Paftadaki yöntemi önce kontrol edin.

Ortak boyutları hizalamamak

Ön ve üst görünüş genişliği; ön ve yan görünüş yüksekliği ortak kullanır. Aynı noktaları yardımcı çizgilerle eşleştirin.

Her iç çizgiyi görünür çizmek

Bakış yönünden görülmeyen bir kenarı sürekli kalın çizgi yapmak parçanın biçimini yanlış anlatır.

Ölçü yerine şekli tahmin etmek

Derinliği ön görünüşten tahmin etmeyin. Üst veya yan görünüşteki bilgiyi kullanın.

Kendinizi deneyin

Bir dikdörtgen prizmanın ön görünüşünde 50 × 30 mm, üst görünüşünde 50 × 20 mm sınır görüyorsunuz. Sağ yan görünüşün dış sınırı kaç milimetre olur? Ortak yükseklik ön görünüşten 30 mm, derinlik üst görünüşten 20 mm taşınır; yan görünüş 20 × 30 mm olur.

Bu ilişkiyi yalnız okuyarak bırakmayın: Temel Görünüşler ve Yerleşim dersinde çizim araçlarıyla deneyin. Konuları sınıfında kullanmak isteyen öğretmenler öğretmen kılavuzunu, basılı çalışma arayanlar Uygulama Yapraklı Teknik Resim kitabını inceleyebilir.

Görünüşten iç yapıya geçmek için kesit görünüş örneğini, parçayı üç eksende kurmak için izometrik perspektif rehberini inceleyin.

Şimdi çizerek pekiştirin

Teknik Resim Öğreniyorum uygulamasında görünüş konularını çalışın; kitapla kâğıt üzerinde devam edin.